2015/08/28

İyi İnsan - II

Çok önceki yazılarımdan birinde, iyi insan mevzusunu konu almış fakat orada iyi insanın ne olmadığını ancak söyleyebilmiştim. Geçenlerde düşünürken aklıma çok basit bir tanım geldi:
Yapmasa kimsenin 'niye yapmadın, ayıp etmişsin' demeyeceği şeyleri karşılık beklemeden yapabilen insan.
Bu geniş bir tanım. Öncelikle, her ne kadar platonik idealleştirmeler insanlara çok kolay gelse de, iyi insanın görece bir kavram olduğunu teslim etmek zorundayız. Haliyle, elbette, temel şeylere sadık kalınarak neyin iyi neyin kötü olduğunu yarattığınız sosyal ortam belirliyor. Tüm sosyal ortama rağmen değerleriniz farklı olabilir elbette -- ama yine de çevrenizle kısıtlısınız çünkü size 'iyi' veya 'kötü' diyen onlar neticede.

Yukardaki tanımın ima ettiği şeyler var: Ortalama insanın dahi, sırf ayıp olmasın diye, yapacağı iyilikler var. Bunlar az değiller ve toplumun kararlılığı için devam ettirilen şeyler, belki yüzyıllardır... Bu iyilikler değersiz olmasa da, yapan insanın iyi ve düşünceli olduğunu göstermiyorlar. Bu iyilikler kardeşiniz, yakınınız, sevdiğiniz insanlara yaptığınız herkesin kardeşine, sevgilisine yapmaya çalıştığı şeyler de değiller.

İnsanı bu konuda ayrıcalıklı hale getiren, kimsenin yapmayacağı, yapmasa kimsenin yadırgamayacağı, ince düşünen insanların dahi o da şöyle yapabilirdi demeyeceği noktalarda karşıdakinin yanında durması. Ne olursa olsun, çıkar veya karşılık veya sonunda bir 'ödül' beklemeden sabır etmesi. Bunu sadece karşıdakinin iyi olması için yapabilmesi, bundan başka hakiki bir dert gütmemesi.

Tabii insan hafızasızlığıyla ünlü bir yaratık. Daha doğrusu bilişsel yanılgılarıyla ünlü. Bir günde olan olayların, geçmişte yapılan tüm şeyleri silip süpürmesi hiç de az rastlanılan bir şey değil. Bu yüzden iyi biri olmaya çalışan birisinin, en başta kendi hafızası ve bilişsel yanılgılarına bakması, bunları yenemese de, farkında olmaya çalışması gerekiyordu zaten. Ondan bu blogda onca psikoloji yazısı var, hepsinin bir amacı var, spor olsun diye yazmamıştım.

Gerçekten iyi bir insan olmaya karar verecekseniz, şunları akılda tutmanızda fayda var: Kimsenin yapmayacağı şeyleri yapıp yardım ettiğiniz insanlar, gün gelecek sadece sizin onlara yapmadıklarınızı hatırlayacak ve sizden belki de nefret edebilecek. İyi insan olmak aynı zamanda bunu baştan öngörebilmek, bunun intikamının da peşinde koşmamak demek. Karşılıksız yapıyor olmanız, hatırlanmasını istemediğiniz anlamına gelmez. İstemeniz de karşılıksız yapılmadığı anlamına gelmez. Ama kimseye hiçbir şeyi hatırlatmanın da manası olmaz. İnsanları onları ele geçirmiş zihinleriyle baş başa bırakın, gerçeği bilmek bize yeter.

0 yorum yapılmış. | yorumları oku | yorum yaz:

Yorum Gönder