2010/05/16

Evrim Teorisi Yanlışsa, Kuantum Teorisi Doğru mu?

Bir insanın bilimin bilgi teorisine katılmamasını anlarım. Yani inancıyla açıkça çeliştiğini düşündüğü bir teoriye dair, bilimsel deneyler ile ortaya konan kanıtları umursamaması bana anormal gelmez. Çünkü bu kişinin sahip olduğu epistemoloji, doğru / yanlış anlayışı, bilimin bilgi teorisi ile ilişkisizdir. Böylece siz bu kişinin inandığı şeyin tersine yönelik bilimsel bir kanıt gösterseniz dahi, bu kişinin umrunda olmaz. Çünkü doğru bilgi tanımı, her şeyden önce çeşitli korelasyonlar ve nedenselliklerin arandığı bir bilgi teorisine sahip olan bilimin epistemolojisinden epeyce farklıdır. Dediğim gibi, bu tutarlı. Neticede herhangi bir bilgi çeşidinin, diğer tüm ötekilerin uyması gerektiği bir bilgi çeşidi olduğu gösterilemez. Nedenselliklerin öne çıktığı bir bilgi teorisi ile başka değerlerin öne konduğu bir bilgi teorisi arasında bir üstünlük tesis edilemez. Deneysel sonuçlar ile uyumlu netice vermesi, bir bilgiyi üstün yapmaz. Karşıdaki eğer deneysel sonuçları umursamıyorsa, orada bilimin bilgi teorisi hiçbir işe yaramaz.

Neticede evrim teorisi, bilimsel bir teoridir. Ve dünyanın neredeyse tüm biyoloji bölümlerindeki işinin ehli biyoloji profesörleri tarafından her gün bu teoriyle uyumlu (yani bilimin bilgi teorisine uygun) deney sonuçları yayınlanıyor. Dünyanın en ünlü bilim insanları, en yetkin biyologlarının büyük bir çoğunluğu bu teorinin gelişmeye çok açık olduğuna inanıyor. Bunları Türkiye’nin eğitim sisteminde sosyalleşen birisi, muhtemelen büyük bir dış mihrak oyunu olarak görecektir ama öyle değil. Bu teoride radikal değişiklikler yapılabilecek olsa dahi herkesin emin olduğu tek bir şey var, evrim gerçek bir olgu. Yani artık günün birinde çıkıp, canlılar evrilmiyor denemez. Ancak evrimi de içeren “daha geniş” bir mekanizma açığa çıkarılabilir (Newton’un teorisi de Einstein tarafından “düzeltildi” fakat hala uçaklar Newton fiziğine göre tasarlanır… Yani Newton fiziği “yanlış” değil, daha geniş bir yapının özel bir durumudur. Evrim de günün birinde böyle bir duruma gelebilir).

Evrim teorisi ile dini inanışları birlikte yaşayabilen oldukça fazla insan olsa da, kimileri, başta dediğim gibi bilimin epistemolojisi ile düşünmüyor ise evrim teorisini umursamayabilir. Yani evrimin kutsal kitaplarda söylenen şeyler ile çelişmesi (ki bu da acayip muallâk bir tanım), onu ilgilendirmeyebilir – çünkü çelişki tanımı bu değildir. Şu halde bu kişiyi kuantum teorisinin de ilgilendirmemesi gerekir. Çünkü kuantum teorisi ile evrim teorisinin türetilmesi yolunda kullanılan bilgi teorisi aynıdır. Yani bu iki teori, aynı epistemolojik önkabullerin sonucudur.

Garip olan, evrim teorisini şiddetle reddeden kimilerinin kuantum teorisini Tanrı’ya bir kanıt olarak sunma çalışmalarıdır. Kuantum teorisinin doğruluğu Tanrı’nın varlığına bir kanıt olarak görülüyorsa, bilimsel bir teori Tanrı’nın varlığı ve yokluğunu gösterme konusunda yetkin midir? Böyle bir önkabulle başlarsak, evrim teorisi doğru ise bu Tanrı’nın yokluğunu göstermeye yeterli olduğu anlamına mı gelmektedir? Bilimin epistemolojisine her fırsatta -hala pozitivist olduğuna dair arkaik bir inançla- hınçla saldırıp, tüm bilim insanlarını “şeytan” gibi gösterme gibi bir çabaya sıklıkla rastlanıyorken, hâlâ bilimsel kanıtlar aramanın manası nedir?

7 yorum yapılmış. | yorumları oku | yorum yaz:

Gülden dedi ki...

Kimse neye inandığını bilmiyor çünkü. Bazen bazı insanların savunduğu şeyin ne olduğunu bile bilmediğini fark ettiğim oluyor. Dayatmalarla dolu bir dünyada yaşıyoruz.

bJ0rn dedi ki...

güzel bir yazı, iyi bir ayrım. eline sağlık.

Deniz dedi ki...

@Gulden, Oyle gercekten. Keske herkes inandigini soyledigi seylere dair en azindan giris duzeyinde bir teorik arastirma yapsa, dunyadaki bir suru sorun cozulur...

@bJ0rn, Tesekkurler...

schottky dedi ki...

Çok güzel bir yazı.

Bana benzer bir durumu çağrıştırdı. Senin tabirinle "bilimsel mümin"ler genelde evrende bir mükemmellik arayışındalar diyebiliriz. Genel kabul Tanrı'nın mükemmelliği ve onun evreni mükemmel bir düzende yarattığı olduğundan, ki bu kutsal metinlerden doğrudan gelen bir bilgi olarak elimizde var, bilime de evrenin "mükemmelliği"ni arayışı şeklinde bir misyon biçiyorlar çoğu zaman. Sızıntı gibi pek çok dergide örneklerine rastlaması zor değil. Fakat ilginci, bu görüşün aynı zamanda kuantum teorisini ve en çok da onun bir parçası olan belirsizliği Tanrı'nın varlığına kanıt olarak göstermeleri. Yani her şeyiyle mükemmel ve düzenli, kestirilebilir bir evren modeli öngörüp belirsizlik içeren bir teoriyi Tanrısal bulmak çok enteresan gelmiştir bana. Oysa kuantum teorisi kutsal metinlerle, evrim teorisinden çok çelişmekte (yukarıda yazdığın anlamıyla bir çelişme tabi).

Ama buradaki tutarsızlık yahut çelişki bahsedilen epistemolojiden kaynaklıdır. Hem "gözlenemez, belirsiz, mistik" bir Tanrı hem de "gözlenebilir, mükemmel ve tüm sırrı kutsal metinlere yazılmış" bir evreni bir araya getirmekten doğan bir tutarsızlıktır. Evrenin işleyişinde insanların gözleyebildiği "evrim"i kendi evren modellerine uygun düşse dahi "mistik Tanrı"yı (ki bu daha çok Geist'a karşılık düşer) yok saydığı için dışlamak, bu tutarsızlığın sonucudur. Aynı şekilde "mükemmel evren"le çelişen kuantum teorisinin ise "mistisizm" uğruna kabul edilmesi de tabii.

Deniz dedi ki...

@schottky, senin soyledigin celiski de onemli bir celiski. Dedigim gibi bu tur deneyler en hafif anlamda cehaletten kaynaklaniyor. Gerci koca koca yabanci universiteler bitirmis, fizik okumus adamlar da bu isleri yapiyorlar. O konuda ayrintili seyler soylemek icin olaylari tam anlamak gerekiyor.

Ama epistemolojik acidan, dedigim gibi durum cok garip. Bilimsel metodoloji ile bir derdin varsa, toptan silersin. Ayni metodlarla cikarilmis iki teoriyi tamamen zit amaclarla kullanmak cok garip...

Burak Çörekcioğlu dedi ki...

aha bana taş atmış diyecektim ki ben hala ikisinede kesin doğrudur onayı mı vermedim :D eline sağlık ;) tamda dün kafama esmişti din,bilim,darwin'i izledim siyaset meydanında ki, bugünde bunu gördüm iyi oldu :)

Deniz dedi ki...

@Burak, Yok senle ne alakasi var, ben su "bilimsel" dergilerdeki yazilara sinirlendim, yazdim.

Dedigim gibi bunlar bilimin epistemolojisine uygun teoriler. Onu kabul etmemek baska ama bu iki teoriyi farkli amaclar icin kullanmak bambaska :)

O program da baya tepe attiran cinstendi ayrica :)

Yorum Gönder