2010/03/14

Çevre Etiği ve 4 Ahlâk Kuralı

Felsefe Ansiklopedisi (Ed. Ahmet Cevizci), cilt III. sf. 592. Çevre Etiği maddesinden.

"Paul W. Taylor, öğretisini insanların diğer canlı varlıklar karşısında özel bir üstünlüğünün olmadığı düşüncesiyle kurarken, ödev olarak kabul edilmesi gereken dört kural belirledi. (1) Kötülük Yapmama Kuralı: Organizmaları öldürmeme, bir türün nüfusunu ya da biyotik topluluğu yok etmeme ve onlar için zararlı olacak eylemlerden kaçınma ödevini içerir. (2) Müdahale Etmeme Kuralı: Organizmaların özgürlüğünü tek yanlı olarak kısıtlamama ve biyotik topluluklara, ekosistemlere ve tek tek organizmalara genel bir 'elini sürmeme' politikasıdır. (3) Sadakat Kuralı: Yabanî hayvanların insanlara duyduğu güveni suistimal etmeme, hayvanları aldatmama ve yanıltmama, onlara karşı dürüst olma ödevini kapsayan bu kurala örnek olarak, avlama ve tuzağa düşürmenin doğaya saygı bağlamında yasaklandığını söyleyebiliriz. (4) Telafi Edici Adalet Kuralı: Bir ahlâkî aktör (insan), bir hayvana ya da bitkiye karşı davranışında bir ahlâk kuralını çiğnediğinde ve adalet dengesini alt üst ettiğinde aralarındaki adalet dengesini yeniden kurma görevini yükler. Böylelikle Taylor, doğadaki tüm canlıların birbirlerine karşı sorumluluklarını yaşamı sürdürme bağlamında bilince taşımaktadır. Ona göre, bir çevre etiği kuramı, insanın doğal ekosisteme ve yabanıl yaşam topluluklarına karşı davranışlarının nasıl olması gerektiğini ortaya koyacak bir ahlâkî ilkeler sisteminin temellerini hazırlamak zorundadır. Bu da doğal dünya içinde insan uygarlığının yerinin belirlenmesiyle yakından ilgilidir."

0 yorum yapılmış. | yorumları oku | yorum yaz:

Yorum Gönder