2009/11/27

Einstein'in Düşünce Serüveni (1) [Cropper]

Büyük keşif gezilerinin başladığı ve önemli ölçüde son noktaya vardığı sıralarda, Einstein yirmili yaşlardaydı ve bilim dünyasının sakin bir köşesinde, Bern şehrindeki İsviçre Patent Bürosu’nda çalışıyordu. Patent bürosundaki hayat, Einstein’in bakış açısıyla, “bir tür kurtuluş” sayılırdı. Yaptığı iş ilginçti ve fazla çaba gerektirmiyordu. Akademik bir görevin baskısı altında olmadığı için, “esaslara ulaşmanın yolunu gösterebilecek şeylerin kokusunu alma, başka her şeye, zihnini karıştırıcı ve özden uzaklaştırıcı bir yığın şeye sırt çevirme” yönündeki harikulade yeteneğini değerlendirmekte serbestti.

Einstein mesleki açıdan daha yüksek konuma ulaşmaya çalışmıştı ama Zurich Politeknik Enstitüsü’nü (1911′den sonraki adıyla İsviçte Teknik Üniversitesi ya da kısaltılmış biçimiyle ETH) bitirdikten sonra önündeki seçenekler pek parlak değildi. Resmi eğitimden hoşlanmamış ve öğretilenlere çoğunlukla karşı çıkmıştı. Münih’teki lise öğretmenleri onun hiç adam olmayacağını söylüyor ve saygısız tavrını üzücü buluyorlardı. Lisede yaşadığı şeyler Einstein’da otoriteye karşı derin bir güvensizlik uyandırdı. Biyografi yazarlarından Ronald Clark, onun Münih’te okuduğu Luitpold Lisesi’ni muhtemelen “aynı türdeki kurumların çoğundan ne daha iyi ne de daha kötü” diye tasvir eder.

[...]

Geçici bir aksilik, Politeknik giriş sınavında alınan kötü notlar aslında bir nimet oldu. Einstein ikinci bir denemeye hazırlanmak için, Aarau’da bir İsviçre kanton okuluna gitti. Buradaki eğitim süreci bir değişiklik heyecanı yaşama açısından neşeliydi. Einstein, Aurau’da okurken Winteler ailesinin yanında kaldı. Jost Winteler okulun müdürüydü. Onu “biraz havai bir öğretmen” olarak nitelendiren Clark şöyle yazar: “Öğretmen arkadaşları kadar öğrencileriyle de iş ya da siyaset konularını konuşmaktan geri kalmazdı. Kafa dengi ve liberal görüşlü bir kişiydi, öğrencilerini ve kendi çocuklarını civardaki dağlarda gezmeye götürdüğünde en büyük mutluluğu yaşayan bir ornitoloktu.” Aurau’da yaşadığı bir yılı yaşlılığında bile capcanlı hatırlayacaktı Einstein: “Bu okul liberal havasıyla ve dayatmacı otoriteyle hiçbir biçimde bel bağlamayan öğretmenlerinin içten anlayışlılığıyla bende silinmez bir iz bıraktı.”
[Vurgular eklenmiştir]
Büyük Fizikçiler, sf. 243-244, William H. Cropper, Oğlak Bilimsel Kitaplar

0 yorum yapılmış. | yorumları oku | yorum yaz:

Yorum Gönder